Friday, April 27, 2018

Tàn phá di tích, di sản và câu hỏi?


đọc bài "VỀ MỘT NGÔI NHÀ SẮP BỊ ĐẬP!" của nhà-báo trần-nhật-vy mà buồn. nó làm hỏng cả buổi-sáng tinh-khôi đến mức không còn hứng-thú để nghe đám sẻ ríu-rít trò-chuyện ngoài balcon như mọi ngày.
không phải bây giờ tui mới buồn khi nghe về mấy chuyện phá, hỏng các di-tích, di sản, mà nỗi buồn này tái-tê có từ gần 20 năm trước.


tui đi nhiều, đông-lào xứ-sở tính theo quy-mô tỉnh-thành thì chỗ nào cũng có mặt. các danh-lam-thắng-cảnh và các di-tích lớn hầu như đã ghé qua. phần thì do tính thích khám-phá, phần cũng đam-mê với quá-khứ bởi cực thích 2 câu của bà-huyện-hinh:
"Dấu xưa xe ngựa hồn thu thảo
Nền cũ lâu đài bóng tịch dương".

năm 1999, nhân vụ tui làm bản-đồ số về di-tích lịch-sử cho bảo-tàng tỉnh tuyên-quang nên thường-xuyên lên đây và hay đi qua di-tích thành-nhà-mạc, một cổng-thành cổ rất thú-vị khi nó nằm giữa mấy con đường và những phế-tích theo thời gian. vài năm sau, người ta đập bỏ thành này đi để xây một cái mới nhìn trông như cái lò-gạch của chí-phèo. đó là "thành quả" của cái gọi là "dự án trùng tu thành nhà mạc".
khi lần đầu tiên nhìn thấy cái thành mới được "trùng tu", tui buồn tê-tái. và mỗi lần nhìn thấy những di-sản vật thể khác bị xâm-hại, nỗi buồn đó lại kéo đến, tê-tái.


tui không có chuyên-môn về văn-hóa, về bảo-tồn, về di-tích,... nên cái cảm-nhận về cái hay, cái đẹp, cái cổ-kính, cái hoài-niệm,... của di-tích là cảm-nhận cá-nhân, cảm-nhận của một người con xứ-việt. còn những người trong lĩnh-vực này, tôi không biết họ nghĩ gì, cảm-nhận gì khi thấy sự tha-hóa của con-người, sự xâm-hại và xuống cấp của di-tích.

nhớ thời xưa người ta đập đền phá chùa bài trừ mê-tín dị-đoan, phân biệt giáo-lương để giờ có một xã-hội cuồng-tín đến mức bây giờ nhìn đâu cũng thấy tà-đạo thì không hiểu 10 năm, 20 năm sau, khi "họ" đã thành-công trong công-cuộc tàn-phá các di-tích, di-sản của tiền-nhân thì con cháu chúng ta sẽ như thế nào?
hơn nghìn năm bắc-thuộc, lũ giặc đô-hộ tàu-khựa đã đốt sử, đốt sách xứ-việt khiến đám sử-gia hậu-sinh phải "đẻ" mười mấy ông-vua thủy-tổ của người-việt mà ông nào ông nấy đều như quái-vật, để cho xứ-sở này cứ khùng-khùng, điên-điên đến kỷ-nguyên 4.0 vẫn chưa chịu tỉnh.

có khi nào những thế-hệ con-cháu sinh thời 2x, 3x sau này ngẩn-ngơ trước angkor và cố tưởng-tượng tháp-chàm có hình thù ra sao? có ngẩn-ngơ trước cung-điện hoàng-gia thailand để cố tưởng tượng ra đại-nội huế?
có khi nào?

© 2018 Baron Trịnh
Nguồn hình ảnh: Sưu tầm trên Internet.

Reactions:

0 comments:

Post a Comment

Đề nghị nhận xét bằng tiếng Việt có dấu. Cảm ơn!