Monday, September 3, 2018

tiếng-nói & chữ-viết


1.
tôi đồng tình với quan điểm của nhà-giáo đặng-quyết-tiến [khoa ngữ-văn, đại-học sư-phạm thái-nguyên] rằng: “Trẻ con đi học là học chữ viết chứ không phải học nói, học chữ chứ không học tiếng như học một ngoại ngữ”.
lĩnh vực nghiên-cứu của tôi không phải là ngôn-ngữ, cũng không phải là giáo-dục tiểu-học. nhưng tiếng-nói và chữ-viết là vấn đề phổ-quát, nên ai cũng có thể luận bàn, tôi cũng.
rõ ràng rằng, tiếng-nói là sự hình thành tự nhiên của con-người. người ta cứ nói là dạy con trẻ học nói. nhưng chả dạy chúng cũng biết nói, vì đó là một đặc-tính tự nhiên. dạy chẳng qua là để chúng nói nhanh, nói chuẩn sớm mà thôi.
ngôn-ngữ được thể hiện qua tiếng-nói để người ta trao đổi thông tin với nhau. ngôn-ngữ không hình thành tự nhiên mà người ta phải học, nhưng học bằng cách nghe và nhớ chứ không nhất thiết phải có người dạy thì mới biết. ví-dụ con trẻ nghe người ta gọi bố mình là cha, nghe quen và nhớ thì nó khắc hiểu cha chính là người bố. đơn giản là như vậy.
thế nên chúng ta mới có những khái-niệm như tiếng-mẹ-đẻ [mother tongue] hay ngôn-ngữ bản-địa [native language]. con-người sử dụng ngôn-ngữ bản-địa là một đặc tính tự nhiên mà không cần phải đến trường đến lớp [trừ những người bị khiếm khuyết về tiếng-nói].
nói như thế để thấy rằng, chẳng cần học chữ người ta cũng biết nghe, biết nói và hiểu biết những gì người khác nói theo khả năng của họ mà không cần đến trường lớp hoặc biết đọc biết viết. các cụ ngày xưa chả biết chữ nhưng vẫn thuộc lòng truyện-kiều của ông nguyễn-du, vẫn bình kiều một cách sâu sắc và hiểu rõ từ, ngữ nghĩa trong đó. ví-dụ chỉ cần đọc: “thanh minh trong tiết tháng ba” thì họ hiểu ngay “tiết” là thời khắc/tiết trời. dĩ nhiên cũng không phải tự nhiên mà họ biết được những điều đó, họ phải nghe người khác nói, người khác cắt nghĩa thì mới biết và việc nghe này là họ chủ động chứ không bắt buộc.
không những nghe, hiểu ngôn-từ một cách thấu đáo, họ còn sử dụng ngôn-từ một cách đúng đắn và không thể sai chính-tả, ngữ-pháp. một người đã nghe nói thông thạo [khoảng từ 3-4 tuổi trở lên] thì đã biết đặt câu một cách chuẩn mực. ví dụ một em bé 3 tuổi hoàn toàn tự động đặt được câu: “bố ơi, vào ăn cơm” chứ không như mấy người mới học ngoại-ngữ đặt câu sai tè le kiểu: “bố ơi, cơm ăn vào”.
nói như thế không có nghĩa là phủ nhận vai trò của việc học chữ để biết đọc, biết viết hay phủ nhận việc cải tiến, cải cách chữ-viết.

2.
bởi lẽ sự thiếu khuyết của việc không biết chữ là không tiếp cận được nhiều hơn và đầy đủ hơn thông tin và tri-thức của nhân-loại. khi bạn chỉ loanh quanh với những ngôn-từ trong cuộc sống xung quanh bạn thì vòm trời chỉ bằng miệng giếng. vì thế người ta cần phải biết đọc, mà để biết đọc thì cần học chữ.
điều này có lẽ không cần phải phân tích kỹ, vì ai cũng biết. ngay cả việc tiếp cận được thông tin theo kiểu truyền miệng nhưng không đầy đủ cũng sẽ hạn chế việc phát triển tư duy và bổ sung tri-thức. không phải tác-phẩm nào cũng dễ đọc dễ nhớ như truyện-kiều khiến người không biết chữ vẫn đọc thuộc lòng và hiểu được cái hay cái đẹp của nó. kể cả việc được nghe đọc nguyên bản, nhưng với trí nhớ hạn hẹp của con người thì họ sẽ quên ngay hoặc nhớ không đầy đủ. nhưng nếu biết đọc, bạn có thể đọc đi đọc lại để cảm nhận và kết nối logic với các nội dung khác của tác-phẩm.
ngoài ra nhu cầu giao lưu thông tin, tình cảm, công việc v.v… khiến người ta phải thể hiện bằng chữ-viết. chúng ta vẫn còn nhớ cách đây chỉ vài chục năm, đông-lào vẫn còn chuyện nhờ viết thư hộ và nhờ đọc thư hộ vì nhiều người không biết chữ.
vì thế người ta cần phải học chữ, cần phải biết đọc, biết viết.
sau năm 1945, một phong-trào “diệt giặc dốt” được phát động rầm rộ. đây là một chủ trương đúng đắn và cần thiết, vì khi đó đại đồng cần-lao an-nam mù chữ. tỷ lệ biết đọc, biết viết [kể cả tiếng-pháp lẫn tiếng-tàu] là thiểu số.
đáng ra khi đã cơ bản xóa mù chữ, phương thức “bình dân học vụ” đã hoàn thành sứ-mạng của nó và người ta phải tiếp cận và phát triển một nền giáo-dục nhân-bản và tinh-hoa để hình thành một xã-hội tri-thức cao thì người ta vẫn tiếp tục cào bằng mọi giá trị của tri-thức, coi sự biết đọc biết viết là nền tảng chứ không chú trọng vào sự khuyến khích đột phá tư-duy và sáng-tạo.
não trạng “bình dân học vụ” trong giáo-dục theo kiểu học đại-học đi dạy cấp 3, học cao-đẳng đi dạy cấp 2, học trung-cấp đi dạy cấp 1, còn chả thi được trường nào thì ở nhà dạy vỡ-lòng vẫn tồn tại đến tận bây giờ. thay bằng đưa những người có năng lực chuyên môn lên làm quản-lý thì người ta lại đưa những “cán bộ nòng cốt” để lãnh-đạo, cho dù những “cán bộ” này vừa mới được bổ-túc xóa mù chữ.
việc cải tiến cải lùi cải cách cải keo về giáo-dục lâu nay, việc cãi nhau như hàng cá hàng thịt về “a” hay “e”, về “” hay “cờ” chính là di chứng của não-trạng giáo-dục “bình dân học vụ”.

3.
thời đại cách-mạnh 4.0, vậy mà vẫn não-trạng giáo-dục “bình dân học vụ” và triết-lý giáo-dục bằng nghị-quyết thì không gây thảm-họa mới là lạ. việc tranh cãi về vụ đánh vần chỉ là thảm-họa nhìn thấy, còn hậu-quả tiềm ẩn của nó lớn hơn rất nhiều.
quay lại chuyện đánh-vần là chủ-đề chính cho loạt bài viết này, tôi chỉ lấy ví-dụ giản đơn và tin rằng ai cũng hiểu, còn những gì thuộc về hàn-lâm, thuộc về lý-luận thì trên báo-chí lẫn mạng-xã-hội đã có đầy, ai cũng có thể tìm đọc.
tiếng-việt có 12 nguyên-âm đơn, 32 nguyên-âm đôi và 13 nguyên-âm 3; có 17 phụ-âm đơn, 10 phụ-âm ghép đôi và 1 phụ-âm ghép 3. chỉ cần biết được các nguyên-âm và phụ-âm là ghép được từ để đọc và viết. là nói về việc học chữ, còn không biết chữ cũng chẳng cần biết nguyên-âm, phụ-âm người ta vẫn nói đúng chính-tả, ngữ-pháp bình thường như tôi đã đề cập ở trên.
vậy cải-tiến cách đánh-vần để trẻ biết đọc biết viết nhanh có cần thiết không? theo tôi đứng về mặt nghiên-cứu là cần thiết, nhưng về mặt thực-tiễn thì những nghiên-cứu này chưa thể áp-dụng đại trà vì đến nay chưa có một nghiên-cứu nào vượt trội hơn cách đánh-vần được áp-dụng từ thập-niên 80 trở về trước.
tôi lấy ví dụ, từ “trịnh” có 1 nguyên-âm “i” và 4 phụ âm “t”, “r”, “n”, “h”. nhưng 4 phụ-âm này lại là 2 phụ-âm ghép đôi, là “tê e rờ” [tr] và “nhờ” [nh]. khi đánh vần, có thể dùng từng âm-tiết nối với nhau [I nhờ inh, trờ (nặng, cong lưỡi) inh trinh nặng trịnh] hoặc cụm âm-tiết [inh, trờ (nặng, cong lưỡi) inh trinh nặng trịnh]. rõ ràng con-trẻ hoàn toàn nhận biết được cụm âm “inh” và đọc “tr” khác biệt với “ch” [cê hát] và cách đánh-vần này đơn giản hơn, dễ dàng hơn cách nối âm-tiết. việc hướng dẫn con-trẻ những điều này rất đơn giản chứ không phức tạp như nhiều giải thích về cải tiến cải cách cách đánh-vần mới.
thêm nữa, thực tế cho thấy giáo-dục lớp 1 đang có vấn đề nghiêm trọng. nhiệm-vụ và chức-năng của giáo-dục lớp 1 là dạy trẻ biết chữ-cái, biết ghép-vần, biết đánh-vần và từ đó biết đọc biết viết. nhưng thực tế thì phần lớn học-sinh lớp 1 đã biết mặt chữ cái, biết ghép-vần và đánh-vần. ở các thành-phố thì hầu hết học-sinh vào lớp 1 đã đọc viết thông thạo. vậy câu hỏi đặt ra là người ta cải tiến cải cách cho học-sinh lớp 1 phát âm nhanh và chuẩn để làm gì? Nếu lý-luận là để học-sinh vùng sâu vùng xa, vùng các dân-tộc thiểu-số học nhanh hơn hay để người-nước-ngoài học tiếng-việt thuận tiện hơn thì áp dụng đối với những đối tượng này chứ sao lại áp đặt áp dụng đại trà trên cả nước?
rõ ràng đến đây chúng ta có thể ngửi thấy mùi lợi-ích-nhóm trong cải-cách đánh-vần tiếng-việt.

4.
không phải quy chụp hay suy đoán vô căn cứ về mùi “lợi ích nhóm”. hãy đọc loạt bài trên báo-điện-tử giáo-dục-việt-nam về việc nhà-xuất-bản giáo-dục việt-nam độc quyền về in sgk-lớp-1 và văn bản từ bộ giáo-dục & đào-tạo “đề nghị” các địa-phương nếu đăng ký dạy theo phương pháp cải cách này thì mua từ nxb giáo-dục việt-nam. ở việt-nam, văn bản “đề nghị” từ bộ có rất nhiều hàm nghĩa.
việc nghiên-cứu cải cách sgk tiểu-học đã có từ lâu, nổi bật là “chương trình thực nghiệm” của ông hồ-ngọc-đại và “nhóm cánh buồm” của ông phạm-toàn. tôi ủng hộ việc nghiên-cứu cải-cách và tôi ủng hộ việc viết sgk của nhóm ông phạm-toàn, vì cho rằng điều đó là cần thiết, góp phần xóa bỏ sự độc quyền xuất-bản sgk, vừa tạo ra sự cạnh tranh có chất-lượng cho nhà-trường và học-sinh. sau này nghe nói ông phạm-toàn làm việc chung với ông hồ-ngọc-đại.
tôi mong muốn sgk phải được dùng vĩnh viễn như trước đây chứ không phải mỗi năm học-sinh phải mua 1-2 bộ mới, sách của năm trước vứt đi. vì đó là một sự lãng phí rất lớn cho xã-hội đồng thời những cáo buộc trục lợi trên quy định viết vào sách không phải là không có cơ sở.
tôi cho rằng bộ giáo-dục & đào-tạo chỉ nên quản-lý chương-trình-khung của sgk. các cơ-quan chức năng của bộ giám sát nội dung sgk của các cơ sở đăng ký viết và xuất-bản sách. nhà-trường và người học được quyền lựa chọn sách và tác-giả mà họ thích. nếu việc này được thực thi thì sẽ không bao giờ xảy ra những đề-án cải cách sách-giáo-khoa 34 nghìn tỷ thời ông phạm-vũ-luận làm bộ-trưởng mà cả xã-hội lên án và nó đã không được quốc-hội thông qua.
tôi tin rất rất nhiều người thực sự đau đáu với chất lượng giáo-dục của nước nhà đều biết điều này và đều muốn điều này. nhưng muốn là một việc, còn sự đúng đắn này có được nhìn nhận hay không lại là việc khác. tôi ủng hộ việc nghiên-cứu cải-cách sgk-lớp-1 chứ không thể ủng hộ sự “độc quyền” cải-cách như nói trên.
đặc-tính của người-việt là luôn tràn trề hy-vọng vào con cái khi bắt đầu vào lớp 1, càng học lên, người ta càng bớt hy-vọng. việc cải-cách cách đánh-vần quả là một lựa chọn rất xuất-sắc!
không phải là người ta không biết vai trò quan trọng của giáo-dục, không phải người ta không biết suy thoái giáo-dục sẽ kéo lùi sự phát triển của đất-nước. người ta vẫn ra rả “hiền tài là nguyên khí quốc gia” và chỉ có nền giáo-dục tiên tiến, nhân bản thì mới đào tạo ra nhiều hiền tài. nhưng tại sao biết vậy mà người ta vẫn đem lũ trẻ làm chuột bạch hết cải-cách này đến cải-tiến nọ? vẫn bòn rút từng đồng tiền lẻ của phụ-huynh mỗi mùa tựu-trường cho việc mua sách-giáo-khoa? vẫn để giáo-dục như nồi lẩu mắm thập cẩm trên đà lao xuống vực? có lẽ phải mượn câu thơ của ông huy-cận: “một câu hỏi lớn chưa lời đáp”.

5.
tôi muốn nói về chữ cải-cách của ông bùi-hiền ở góc độ nhận định vấn đề nghiên-cứu của tác-giả chứ không bàn luận về nội dung nghiên-cứu vì đó không phải là chuyên-môn của tôi. ai quan tâm về chuyên-môn của ông hiền có thể tìm đọc kết luận của hội-đồng khoa-học viện-ngôn-ngữ sẽ có thêm nhiều thông tin về công trình nghiên-cứu này.
ông hiền nghiên-cứu về ngôn-ngữ nên việc đề xuất cải-cách tiếng-việt cũng là điều dễ hiểu, bởi có thể ông phát hiện ra sự thiếu khuyết hoặc bất cập nào đó trong phát-âm hay thể hiện ký-tự? có điều việc sử dụng âm-tiết giống như chữ trung-quốc và chữ mường cho tiếng-việt thì cực kỳ không ổn, dẫn đến việc ông bị ném đá lâu nay.
tôi cho rằng không tự nhiên ông hiền nghiên-cứu và ảo tưởng đề xuất chữ cải-cách của ông thay thế chữ-việt hiện nay, mà có thể ông bị mắc bệnh niềm-tin dẫn đến hoang-tưởng. nó tương tự như việc ông hà-đình-đức nghiên-cứu về rùa hồ-gươm.
rõ ràng với tư cách một nhà khoa-học về ngôn-ngữ, ông hiền không thể không nhận thấy sự bất hợp lý trong đề xuất của ông bởi lẽ nó mất gần hết các âm-tiết tiếng-việt hiện nay và nếu áp dụng chữ cải-tiến của ông thì hầu hết chữ-viết của người-việt từ trước đến nay sẽ không sử dụng được nữa. một sự vô lý đến người không chuyên-môn cũng có thể nhìn thấy thì không có cớ gì một người chuyên-môn như ông hiền lại không nhìn nhận được.
chỉ có thể giải thích vấn đề đó bằng căn bệnh niềm-tin.
người gieo rắc niềm-tin chắc chắn phải là người có ảnh hưởng trong xã hội. có như thế những người “được” gieo rắc mới cho rằng đó chính là chân lý và phải quyết tâm thực hiện bằng được với mục tiêu cống hiến. niềm-tin này chính là “mặt trời chân lý chói quá tim” như thơ của ông tố-hữu. chỉ có như vậy thì những người làm khoa-học như ông bùi-hiền, ông hà-đình-đức mới bỏ bao nhiêu công sức và thời gian làm những việc phi khoa-học một cách vô bổ như thế. tôi suy đoán rằng, có một ai đó có ảnh hưởng đến ông hiền nói rằng: “việc nghiên cứu cải tiến chữ việt theo hướng của anh là rất cần thiết, công trình này sẽ đi vào lịch sử nước việt”. một câu nói vu vơ nhiều khi chỉ là câu cửa miệng, thế nhưng lại làm ông hiền có niềm-tin rằng đó là trách nhiệm lịch-sử và sẵn sàng bỏ ra vài chục năm hì hục làm những việc phi khoa-học này. nó cũng như ông hà-đình-đức, thay bằng nghiên-cứu hệ-gen, nghiên-cứu đặc tính sinh-học của con-rùa xem nó có là một loài mới không thì ông ta lại ngồi rình con-rùa nổi lên và liên tưởng đến những điềm báo dị-đoan, đến mức gọi một con-rùa ghẻ lở hắc lào ăn cả mèo chết bằng cụ.
thế nên dù vẫn biết đề xuất của ông hiền là không thể chấp nhận, nhưng cũng không vì thế mà ném tất cả đá vào ông ấy. có trách, phải trách những kẻ gieo rắc niềm-tin lẫn những người xung quanh đã không chỉ cho ông ta thấy đó là mê đạo, mặc dù vẫn biết khi đã vào mê đạo thì chẳng ai nói được cả.
nếu không xét về thuyết-âm-mưu là đồng-hóa hay mị-dân, những não-trạng niềm-tin này đáng thương hơn đáng trách.

vĩ thanh
tôi không muốn viết sâu và cũng không sử dụng ngôn-từ giật gân và nghi vấn để tạo tranh luận trong vấn đề này, vì điều đó là không cần thiết.
tuy nhiên, vấn đề thu hút dư luận này nó thể hiện ở cả 2 mặt nên phải nói mấy câu. ở mặt tích cực khi người dân còn quan tâm đến giáo-dục thì hồng phúc của dân-tộc còn lớn, còn mặt tiêu cực là còn nhiều chuyện cấp bách và cần thiết hơn mấy chuyện đánh-vần hay cải-tiến chữ như thì lại không thấy mấy người quan tâm.
tôi cũng nghe nhiều chuyện về ông hồ-ngọc-đại, từ những chuyện như ông đại không nhận chức thứ-trưởng giáo-dục để về mở trường-thực-nghiệm. tôi cho rằng sự đam mê và cống hiến của ông đại đối với việc cải-cách giáo-dục là thực tâm và rất đáng được vinh danh, chứ cần chút danh vọng thì đối với ông là quá đơn giản. tôi cũng nghe một số người bênh vực công-nghệ giáo-dục của ông đại bằng việc đưa ông ngô-bảo-châu làm minh chứng cho kết quả dạy-học của trường-thực-nghiệm. tôi cho rằng những người đó đang hạ thấp giá trị cống hiến của ông đại, vì nếu nó tốt nó sẽ tự lan xa, hữu xạ ắt tự nhiên hương, không nên vơ bèo vạt tép một vài cá nhân để minh chứng một bề dày lịch sử.
tuy nhiên việc sách-giáo-khoa bám vào ngân sách nhà-nước và túi tiền của phụ-huynh là một ung nhọt của giáo-dục nước nhà. nếu ông đại không liên quan đến vụ sách-giáo-khoa thì ông nên lên tiếng, vì việc này có thể xóa mờ đi những thành quả ông đã cống hiến trong 40 năm qua.
còn chuyện về ông bùi-hiền thiết nghĩ không nên viết thêm nữa.
cuối cùng, một nền giáo-dục mà trục lợi bằng cách bán sách-giáo-khoa hay tiêu cực thi-cử đến mức từ 1 điểm nâng lên đến 9 điểm thì đó là một nền giáo-dục đang mục nát đến cùng cực. người đọc sách không thể mũ ni che tai, dù biết có nói cũng chẳng giải quyết được gì cả.

© 2018 Baron Trịnh
Nguồn hình ảnh: Sưu tầm trên internet.

Saturday, July 28, 2018

[cô gái đẹp]


cô gái đẹp
thân gầy cong xiêu như chữ s
đang gồng người chịu bão táp phong ba
gió táp mưa sa
bão dông nắng lửa
những cơn thịnh nộ của biển đông
những lũ lụt hạn hán chẳng chờ mong
trên xứ sở

cô gái đẹp
còng lưng lầm lũi nhặt từng cọng rau con cá
trên cánh đồng bạc phếch thuốc trừ sâu
trên những con sông chỉ thấy bọt đục ngầu
và những cánh rừng trơ gốc
cố nén bật tiếng khóc
để lo đủ bữa ngày mai
cho tương lai

cô gái đẹp
oằn mình chịu từng cú thúc
thốn buốt tận tử cung
của tên hàng xóm to con và đê tiện
trâng tráo gọi vụ hiếp dâm là một cuộc làm tình
những cú thúc đau rát cửa mình
tan nát tâm hồn tiểu nhược
tên đồ tể cong mình
phụt những lợm tanh trên thân hình trinh bạch
cười khành khạch
kéo quần

cô gái đẹp khóc thầm
đớn đau từng khớp xương thớ thịt
tủi nhục hơn khi biết
có bộ phận trên cơ thể mình
đồng lõa cho rằng đó là cuộc làm tình
cũng rùng mình
lên đỉnh.

© 2018 Baron Trịnh

Tuesday, July 24, 2018

Ngắn... ngắn #26

chúng ta đã sống qua các thời kỳ đồ đá, đồ đồng [lịch-sử], đồ đểu [lưu-quang-vũ] và bây giờ là đồ điếc [baron-trịnh].

© 2018 Baron Trịnh

Friday, April 27, 2018

Tàn phá di tích, di sản và câu hỏi?


đọc bài "VỀ MỘT NGÔI NHÀ SẮP BỊ ĐẬP!" của nhà-báo trần-nhật-vy mà buồn. nó làm hỏng cả buổi-sáng tinh-khôi đến mức không còn hứng-thú để nghe đám sẻ ríu-rít trò-chuyện ngoài balcon như mọi ngày.
không phải bây giờ tui mới buồn khi nghe về mấy chuyện phá, hỏng các di-tích, di sản, mà nỗi buồn này tái-tê có từ gần 20 năm trước.


tui đi nhiều, đông-lào xứ-sở tính theo quy-mô tỉnh-thành thì chỗ nào cũng có mặt. các danh-lam-thắng-cảnh và các di-tích lớn hầu như đã ghé qua. phần thì do tính thích khám-phá, phần cũng đam-mê với quá-khứ bởi cực thích 2 câu của bà-huyện-hinh:
"Dấu xưa xe ngựa hồn thu thảo
Nền cũ lâu đài bóng tịch dương".

năm 1999, nhân vụ tui làm bản-đồ số về di-tích lịch-sử cho bảo-tàng tỉnh tuyên-quang nên thường-xuyên lên đây và hay đi qua di-tích thành-nhà-mạc, một cổng-thành cổ rất thú-vị khi nó nằm giữa mấy con đường và những phế-tích theo thời gian. vài năm sau, người ta đập bỏ thành này đi để xây một cái mới nhìn trông như cái lò-gạch của chí-phèo. đó là "thành quả" của cái gọi là "dự án trùng tu thành nhà mạc".
khi lần đầu tiên nhìn thấy cái thành mới được "trùng tu", tui buồn tê-tái. và mỗi lần nhìn thấy những di-sản vật thể khác bị xâm-hại, nỗi buồn đó lại kéo đến, tê-tái.


tui không có chuyên-môn về văn-hóa, về bảo-tồn, về di-tích,... nên cái cảm-nhận về cái hay, cái đẹp, cái cổ-kính, cái hoài-niệm,... của di-tích là cảm-nhận cá-nhân, cảm-nhận của một người con xứ-việt. còn những người trong lĩnh-vực này, tôi không biết họ nghĩ gì, cảm-nhận gì khi thấy sự tha-hóa của con-người, sự xâm-hại và xuống cấp của di-tích.

nhớ thời xưa người ta đập đền phá chùa bài trừ mê-tín dị-đoan, phân biệt giáo-lương để giờ có một xã-hội cuồng-tín đến mức bây giờ nhìn đâu cũng thấy tà-đạo thì không hiểu 10 năm, 20 năm sau, khi "họ" đã thành-công trong công-cuộc tàn-phá các di-tích, di-sản của tiền-nhân thì con cháu chúng ta sẽ như thế nào?
hơn nghìn năm bắc-thuộc, lũ giặc đô-hộ tàu-khựa đã đốt sử, đốt sách xứ-việt khiến đám sử-gia hậu-sinh phải "đẻ" mười mấy ông-vua thủy-tổ của người-việt mà ông nào ông nấy đều như quái-vật, để cho xứ-sở này cứ khùng-khùng, điên-điên đến kỷ-nguyên 4.0 vẫn chưa chịu tỉnh.

có khi nào những thế-hệ con-cháu sinh thời 2x, 3x sau này ngẩn-ngơ trước angkor và cố tưởng-tượng tháp-chàm có hình thù ra sao? có ngẩn-ngơ trước cung-điện hoàng-gia thailand để cố tưởng tượng ra đại-nội huế?
có khi nào?

© 2018 Baron Trịnh
Nguồn hình ảnh: Sưu tầm trên Internet.

Wednesday, April 25, 2018

[tả cảnh làm-tình]


nhẽ ra chả biên về đoạn tả cảnh làm-tình của anh thợ-viết nào đó. bởi ở thời mạt chữ này, phần lớn sách của thợ-viết đông-lào hữu ích nhất khi được dùng để gói xôi sáng sau khi hố-xí hai ngăn đã bị văn-minh bồn-cầu giật nước chiếm đoạt.
cơ mà thấy anh này trả lời truyền-hình rằng, thợ-vẽ thì được vẽ ảnh nude, thợ-đục thì được tạc tượng nude, cớ sao thợ-viết như anh í lại không được tả sex? thì thấy thực sự không ổn nên phải biên mấy dòng vậy.
không ổn không phải là thợ-viết cấm được biên về sex, mà không ổn là mấy anh thợ ở đông-lào rất hay dùng phép ngụy-biện hạ-tiện để so sánh. tỷ như anh thợ-đục nào đó tạc tượng sex thú ở hải-phòng so-sánh tượng của anh í với tượng của michelangelo rồi bảo angelo đục trym được thì anh í cũng đục trym được. đúng là cống-rãnh đi sánh với đại-dương, rất không ổn.

sex là một trong 4 nhu cầu căn-bản của con-người. mà chả riêng gì con-người, động-vật bậc cao cũng vậy. ở đông-lào xứ-sở người ta thường nói đó là tứ-khoái. ở cái xứ đói-khát này, nhu-cầu cơ-bản cũng nâng lên thành đặc-sản, cơ-khổ!
thế nên việc nói về sex, viết vẽ đục đẽo về sex là tất yếu của xã-hội, chả ai cấm cả. có điều khi nó đã được thể hiện ở một tác-phẩm văn-học thì ngôn-ngữ, hình-ảnh, tình-tiết,... của nó cũng phải văn-học. chứ cứ tả trần trùi trụi thì nó không thể xếp vào tác-phẩm văn-học để nhận giải-thưởng sách quốc-gia được [cho dù việc tả sex chỉ có một vài trang], còn nếu nó đoạt giải-thưởng "sách truyện cô giáo thảo" thì tui không ý-kiến hehe

để minh-chứng cho nhận-định này, tui sẽ trích-dẫn một vài đoạn sex [nôm-na gọi là làm-tình] của một tác-phẩm văn-học để so-sánh. có rất nhiều tác-phẩm văn-học tả cảnh làm-tình, cơ mà tôi chọn tác-phẩm the-thorn-birds của colleen-mc-cullough bởi khá nhiều cần-lao đông-lào yêu-thích tác-phẩm này. liu-í là chỉ trích những đoạn cần thiết, sau dấu "..." là những phần không cần trích.

trích đoạn meggie làm-tình với luke:
"Luke quay ngoắt lại, cuối đầu xuống, và môi anh gắn với môi của Meggie, từng nếp uốn khớp nhau như những ô đố chữ. Anh không ôm nàng, không chạm vào nàng nhưng nàng cảm thấy không thể bứt ra được và nhoai về phía anh, môi gắn môi khi anh ngả lưng lên ghế và kéo nàng lên ngực mình. Hai tay ép lấy thái dương nàng để tận hưởng đến say sưa choáng váng cặp môi nhạy cảm kỳ diệu này.
...
Và rồi cổ nàng, cái hõm ở cổ, vai - da mềm mại, nhẵn mịn, mát rượi,... Luke một tay bắt đầu cởi dãy cúc dài ở lưng áo của nàng, kéo ống tay áo ra khỏi đôi tay ngoan ngoãn của nàng, tụt chiếc áo lụa lót trong rộng rãi khỏi vai, đưa những đầu ngón tay lướt trên tấm lưng trần, cảm thấy cơn run sợ sệt lan trên lưng nàng, những đầu vú căng lên...
Đôi môi hé mở lướt xuống phía dưới tấm thân mịn màng mát rượi trong một cơn ham muốn mù quáng không thể cưỡng nổi, và cuối cùng đôi môi tìm thấy, mím chặt lại xung quanh cái núm thịt nhỏ, cứng căng, có nếp gấp. Anh chạm đầu lưỡi vào cái núm đó, bàng hoàng chần chừ một lát, lòng tràn ngập niềm vui sướng khổ ải, ấn mạnh tay vào lưng Meggie, và giữa những cái hôn, anh lại luôn luôn áp môi vào vú nàng như một đứa hài nhi...
...
Anh không kêu lên, chỉ rùng mình trong trạng thái bủn nhủn không thể chịu nỗi và nuốt nước bọt ừng ực. Rồi như một đứa hài nhi đã no nê, anh nhả môi ra, âu yếm và biết ơn vô hạn hôn vào ngực nàng, rồi nằm không nhúc nhích...
...
Vai nàng rời khỏi ngực anh, hai tay anh rán sức ép đè lên eo lưng nàng, đến mức đùi và các góc nhỏ hoàn toàn vô danh của cơ thể nàng áp sát vào cơ thể anh, áp vào một cái gì cứng như đá, và bây giờ, bàng hoàng đến tận đáy tâm hồn, nàng chỉ muốn cứ ở nguyên trạng thái như thế mãi mãi...".

trích đoạn meggie làm-tình với cha-ralph:
"Mọi sức mạnh thiêm thiếp ngủ trong người ông vốn bị lấn át, bị đè nén chỉ chờ một kích thích nhỏ là bùng nổ, hỗn loạn, và lý trí xun xoe lụy trước dục vọng, và mệnh lệnh của lý trí lụi tàn trước mệnh lệnh của xác thịt.
...
Ông đã bế nàng lên giường hay hai người cùng đi? Ông có cảm giác là ông bế nàng, mà cũng có lẽ là không. Nhưng cả hai người đã ở trên giường, và bằng hai bàn tay ông cảm thấy thân thể nàng và hai tay nàng trên da ông.
...
Thời gian không còn tính bằng giây, mà ào tới cả một luồng thác và đổ ập lên ông, làm mất mọi ý nghĩ, chỉ còn lại độ sâu của một chiều đo trước nay chưa từng biết, một độ sâu đích thực hơn thời gian thực... Không bao giờ ông quên được sự đáp ứng cuồng nhiệt của bộ ngực này, cái bụng này, cặp đùi này, của tất cả những đường nét và nếp gấp thầm kín của tấm thân này.
...
Nàng hạnh phúc khôn tả, suốt đời không khi nào nàng có được hạnh phúc trọn vẹn như thế. Từ lúc ông chặn đón nàng ở cửa, tất cả trở thành bản trường ca của xác thịt - những cái ôm riết, tay, thân thể, khoái lạc không thể tả được... Nàng bị cuốn đi bởi làn sóng thứ chín của dục vọng không thể chịu đựng nổi nữa, chỉ còn một ý nghĩ - hiến cho Ralph tất cả, toàn bộ bản thân mình....".

trích đoạn justine làm-tình với raine:
"Ngón tay Justine trở lại với những cúc áo sơ mi của anh, còn những ngón tay Raine tìm tới fecmơtua áo váy của cô, rồi anh kéo tay cô luồn qua dưới áo sơ mi, đặt lên ngực anh, chỗ có một lớp lông loăn xoăn, mềm mại và dày rậm. Bất ngờ môi anh áp chặt hơn vào má cô và Justine bất lực, bàng hoàng, suýt ngất đi, cảm thấy cô đang ngã xuống và quả thật cô đã nằm sóng sượt trên tấm thảm mịn màng và lờ mờ nhận ra khuôn mặt Raine ở phía trên người cô.
...
Bằng môi, bằng tay, bằng toàn bộ cơ thể, cô nhận biết từng phần nhỏ cơ thể anh, như thể cô tìm được một cái gì đó thân thuộc từ lâu mà vẫn hoang đường, chưa từng biết... Justine bộc lộ hết mình đáp ứng lại anh và rút cục cô hiểu ra điều bí mật của anh suốt những năm họ quen nhau: trong tưởng tượng hẳn anh đã hàng nghìn lần chiếm hữu cô... Cho đến khoảng khắc cuối cùng, khi cô kêu lên, không đủ sức chờ đợi lúc kết thúc, cô ôm ghì lấy anh mạnh đến nỗi tưởng chừng cô cảm giác được từng khúc xương nhỏ của anh".

còn anh thợ-viết tả cảnh làm-tình của anh khánh-dư và chị thái-thụy như này [mà lúc thì thái-thụy, lúc thì thiên-thụy, rất cẩu thả]:
"Được lời như cởi tấm lòng đôi chân dài của Khánh Dư theo sát công chúa vào bên trong phủ. Khi cánh cửa gỗ lim phòng khách vừa đóng sập lại thì hai cơ thể đã quấn chặt lấy nhau. Chẳng cần màn dạo đầu hôn hít, Khánh Dư bóc váy áo của Thiên Thụy. Và ngược lại, những ngón tay của công chúa vội vàng cởi chiếc quần đi ngựa rộng thùng thình của Khánh Dư. Khi thân thể cả hai đã được bóc trần, Khánh Dư luồn tay dưới cặp mông mẩy và cong của công chúa nhấc ngang lên với chiếc “cần câu” dài và thẳng đứng của mình. Rồi chẳng cần giường chiếu, với sức khỏe của một võ tướng đang ở tuổi xung mãn nhất, Khánh Dư lúc đẩy mông Thái Thụy ra, lúc đập mông công chúa vào, tạo nên một nhịp điệu đơn giản nhưng vô cùng hiệu quả. Công chúa Thái Thụy rú lên sung sướng theo nhịp đôi đơn giản đó. Lúc cao trào nhất, đôi tay Khánh Dư đưa ra, ập vào dồn dập như người điều khiển cối xay lúa, khiến công chúa nấc lên: Ối! Nhân Huệ vương! Ta chết mất! Ối!...".

còn đây là tả cảnh anh khánh-dư làm-tình với chị cả-lưu [cũng cực cẩu-thả, lúc thì giã-cua, lúc thì dã-cua]:
"Đêm đầu tiên tôi hé mắt nhìn. Không biết của những người đàn ông khác thế nào, chứ của anh ta chiếc chày giã cua. Nó liên tục giã. Tôi quằn quại đau đớn nhiều lúc tưởng chừng như tắc thở. Sau trận đòn thứ nhất tôi lồm cồm bò dậy, vớ lấy bình rượu tu một hơi hết sạch. Mượn ma men làm cho tôi lịm đi, để anh ta muốn làm gì tiếp thì làm.
Sau hai ngày nghỉ ngơi đến đêm thứ ba, cảm giác đã trái ngược lại hoàn toàn. Tôi có cảm tưởng chiếc chày dã cua của anh ta đã được bọc nhung. Êm ái vô cùng. Đã có lúc tôi nhổm hẳn người lên khiến anh ta cũng phải bật cười sằng sặc. Đến đêm cuối cùng cảm giác sung sướng đã lên tới đỉnh điểm. Đã có lúc tâm trí tôi đã lung lay và tự hỏi của nả có là cái gì, chỉ có mình ngu dại mới không chịu lấy chồng?".

chỉ qua mấy đoạn trích rất ngắn này để so-sánh, chắc-chắn không cần phải giải-thích gì thêm. cũng không hiểu anh thợ-viết này bị ám-thị về sex hay sao mà lại viết trần trùi trụi như thế, mặc dù đoạn này có thể tả cảnh làm-tình một cách rất văn-chương.
bởi vậy, mặc dù biết rằng phần lớn các giải-thưởng của đông-lào là "tồ lô", nhưng thiết nghĩ với đoạn tả cảnh làm-tình trên thì sách này nên được trao giải-thưởng sách-truyện cô-giáo-thảo sẽ phù-hợp hơn.
đồng thời cũng không thể so-sánh rằng colleen-mc-cullough tả cảnh làm-tình được thì mấy thợ-viết đông-lào cũng được quyền tả cảnh làm-tình. so-sánh như thế rất khập-khiễng và hạ-tiện. sách của colleen-mc-cullough nhận giải-thưởng pulitzer và còn mãi với thời-gian như một tác-phẩm văn-học kinh-điển. còn mấy quyển-sách của mấy ông thợ-viết đông-lào thì dù có được giải gì của xứ-sở này cũng không quá vài ngày là bị ném vào sọt-rác. chả có mấy cái scandal sex-siếc này thì chả ai biết họ là ai, thợ-viết từ khi nào và viết về cái gì cả.
tui-thật!

© 2018 Baron Trịnh
Nguồn hình ảnh: Sưu tầm trên Internet.

GIỖ TỔ TẾU TÁO BÚT TRE


Hôm nay giỗ tổ vua Hùng
Cần-lao cả nước tưng bừng tham gia
Tổ này là ông hay cha?
Vì không phải mẹ kiểu bà Âu Cơ
Kể ra cũng rất mù mờ
Lạc Long là bố, không thờ chính danh?
Kinh Dương lai lịch rành rành
Chính là ông nội, sao đành quên tên?
Hay sợ truy tiếp người trên
Đế Minh cố nội ở bên đất Tàu
Định kể cho rõ đuôi đầu
Chỉ e đá gạch sứt đầu vều môi
Thế nên kể đến đây thôi
Nhà cháu như đỉa sợ vôi ấy mà.


*
***

Hàng năm cứ đến tháng ba
Cần-lao lại nhắc câu ca thủa nào
Rằng: Có xuôi ngược nơi nao
Mùng mười chính giỗ phải vào thắp hương
Thời mạt tuyền lũ bất lương
Dựa hơi thần thánh nhiễu nhương dân lành
Cũng cờ cũng quạt linh đình
Cũng cúng cũng bái lình xình ngày đêm
Bánh chưng rất khủng dâng lên
Kèm thêm chai rượu cao trên mét dài
Nói chung chuyện rất là hài
Bánh chưng ruột xốp mới tài làm sao
Cần-lao khai bẹn xôn xao
Lừa cả tiên tổ, trời nào dung đây?
Nhẽ nào các cụ không hay
Để cho chúng nó mặt dày mua danh
Chỉ thương cho đám dân lành
Chướng tai gai mắt mà đành ở im.


*
***

Kể ra chả phải tự nhiên
Xứ này toàn chuyện đảo điên bùng nhùng
Cần-lao cứ trách vua Hùng
Sinh ra một lũ đã khùng lại điên
Xét ra người trách đầu tiên
Phải là ngài Lạc dứt duyên chạy làng
Bỏ con trăm đứa lang thang
Không cha dạy dỗ thì ngoan thế nào?
Nhàn cư biên chuyện tào lao
Tếu ta tếu táo thôi nào bà con.

© 2015 Baron Trịnh
Nguồn hình ảnh: Sưu tầm trên internet.

Đọc thêm:
- An-nam chính sử bút tre: Kỷ Hồng Bàng thị (#1) - Nguồn gốc
- An-nam chính sử bút tre: Kỷ Hồng Bàng thị (#4) - Hùng Vương triều đại tổng kết
- Góc ảnh độc (#15): An-nam gốc gác vua Hùng
- Góc ảnh độc (#24): Kỷ lục, nghèo đói và sự tử tế

Góc ảnh độc (#15): An-nam gốc gác vua Hùng


An-nam xứ sở lạ kỳ
Người thì không đẻ, đẻ gì quái thai
Đám này ăn hại sống dai
Lại thêm cái tật... miệt mài làm vua
Để cho hậu thế a dua
Tham quyền, cố vị... thật chua cõi lòng






















-------------------
Đọc thêm:
- An-nam chính sử bút tre: Kỷ Hồng Bàng thị (#1)- Nguồn gốc
- An-nam chính sử bút tre: Kỷ Hồng Bàng thị (#2)- Sơn Tinh Thủy Tinh
- An-nam chính sử bút tre: Kỷ Hồng Bàng thị (#3)- Phù Đổng Thiên Vương
- An-nam chính sử bút tre: Kỷ Hồng Bàng thị (#4)- Hùng Vương triều đại tổng kết

Sunday, April 8, 2018

[nhị-linh và vương-trí-nhàn]


dịch-giả cao-việt-dũng [aka nhị-linh] hôm qua biên một bài trên cờ-lốc, chém rất nặng về nhà nghiên-cứu văn-hóa vương-trí-nhàn như thớt trước đã trích.

với tuổi đời rất trẻ và dịch những tác-phẩm rất khó, dũng đã nổi lên là một hiện-tượng của làng dịch-thuật văn-chương xứ đông-lào hồi đầu thế-kỷ.
sau khi nổi-tiếng, không biết là ham dịch quá nhiều hay cẩu-thả hay để người khác dịch một phần nhưng không kiểm-soát nội dung mà có một số tác-phẩm có những lỗi rất nghiêm-trọng về dịch. khi đó đông-lào đã có một trận bút-chiến tả-tơi, kéo theo cả dân chuyên lẫn không chuyên liên quan đến dịch-thuật, văn-chương và ngôn-ngữ.
dũng "gây thù chuốc oán" khá nhiều trong giới viết-lách khi đụng chạm khá nhiều với những phát-ngôn khá sốc khi bình-luận về họ. tỷ dụ như cách bình về vương-trí-nhàn hôm qua.


vương-trí-nhàn là nhà nghiên-cứu về văn-hóa. ông là người cần-mẫn lao-động trên cánh-đồng chữ-nghĩa với khối-lượng viết khá đồ-sộ. tuy nhiên đánh-giá một cách khách-quan thì ông mới dừng lại ở mức-độ đưa ra hiện-tượng và phân-tích, bình-luận chứ chưa tạo ra một trường-phái nghiên-cứu hay tạo lập một hệ quan-điểm.

nói gì thì nói, dũng đời đầu 8x, cụ nhàn đời đầu 4x, cách biệt gần 40 năm. trong tâm-thức giới viết-lách xứ đông-lào vẫn còn nặng quan-điểm nho-giáo thì một hậu-sinh "dám" chỉ-trích một tiền-bối "không biết gì" trong chính lĩnh-vực nghiên-cứu của tiền-bối là một việc 'kinh thiên động địa" trong làng viết.
về lý-thuyết mà nói, có thể cụ nhàn sẽ không "chấp" [nếu đọc được lời bình của dũng]. nhưng giới viết luôn sớm nắng chiều mưa đến trưa lại ẩm ướt nên khó mà nói trước được điều gì. thế nên như tôi biên ở thớt trước, có thể xảy ra một trận "gió tanh mưa máu" trong làng viết bởi cả 2 đều có lượng fan đông-đảo và những chiến-hữu làng văn.

nhớ hồi xưa khi thiên-hạ "uýnh" dũng, dương-tường lên tiếng bênh-vực dũng. bên cờ-lốc dũng cũng đánh giá cụ tường là dịch-giả số 1 đông-lào hiện nay. cơ mà hồi thiên-lương "chém" cụ tường vụ lolita, hình như hổng thấy dũng lên tiếng(?).

tôi ngoại-đạo trong mảng này, nhưng thấy đây là một case khá thú-vị nên biên mấy dòng vậy hehe...

© 2018 Baron Trịnh

Friday, April 6, 2018

ĂN


vừa nghe tin đồng-chí lang-văn-liêu được bổ nhiệm mần chức tổ-nghề nấu-ăn sau hơn ba ngàn sáu trăm niên (3.600) rời chức vụ, thấy mừng quá.
mừng bởi lẽ việc bổ-nhiệm đồng-chí đã ỉa vầu mồm đám mõm-thối chuyên bới móc chuyện xã-hội, vì 2 nhẽ sau:

thứ nhứt: đồng-chí liêu được bổ nhiệm là tiền-lệ cho đám hành-nghề mại-dâm phứn-đấu phát-huy tình-thần đoàn-kết nhứt-trí để cố-gắng tìm được một người là tổ-nghề mại-dâm, nhằm chứng-minh ngành-nghề là hợp-pháp và được xã-hội công-nhận, nhằm đưa nghề đi vào cuộc-sống và sánh vai cùng các ngành-nghề khác trong xã-hội.
thứ nhì: là để một đám lá-cải mõm-thối có dăm bài viết phê-phán dăm lãnh-đạo cao-cấp đã về hưu còn tham-quyền-cố-vị đẻ ra dăm cái hội-hè rồi mần lãnh-đạo tiếp. đến ngôi cửu-đỉnh còn bỏ qua đàm-tiếu xã-hội để ra mần tổ-nghề thì mấy vị ấy bỏ việc nhà vác tù-và việc xã-hội mần mấy chức chủ-tịch mấy hội-hè là phát-huy truyền-thống dưn-tộc.

cơ mà nói đi phải nói lại, rằng thì là mà ông viên-văn-lang (aka hùng-vương thứ 6) có tới 61 con (52 trai, 9 gái) theo nhời của mấy xử-da đông-lào, chả nhẽ 51 đứa trai bị bệnh down hết hay sao mà chọn một ông đầu-bếp phụ-bếp gì đó mần vua?
chả hiểu có phải vì có ông đang mần bếp-núc tự nhiên được mần vua hay không mà đông-lào xứ-sở mặc-định ám-thị bởi miếng ăn. ám-thị đến nỗi xứ-sở này lấy miếng-ăn mần thước ngắm cho cuộc-đời. tỷ dụ như ca-dao, hò-vè, tục-ngữ nhắc đến miếng ăn như một sự thiêng-liêng của xứ-sở. chẳng hạn mấy câu: "ăn trông nồi, ngồi trông hướng", "miếng ăn là miếng nhục", "một miếng giữa làng bằng một sàng xó bếp", "ăn chậm nhai kỹ no lâu/ ăn nhanh chóng đói lại đau dạ dày", "ăn lấy chắc, mặc lấy bền", "ăn bậy nói càn", "ăn cá bỏ lờ", "miếng ăn là miếng tồi tàn/mất ăn một miếng lộn gan lên đầu", "có khó mới có miếng ăn", "muốn ăn phải lăn vào bếp", "ăn lắm thời hết miếng ngon/ nói lắm thời hết lời khôn hóa rồ", etc...


có thể nói, miếng ăn đã ám-thị vầu não-trạng xứ-sở như một lời-nguyền rằng, chỉ biết cắm mặt vầu xó bếp tranh ăn khiến mọi sự lỡ-làng dẫn đến mãi nghèo-nàn như nét hoang-đàng của xứ-sở. suốt ngày chỉ cắm mặt vầu miếng ăn thì làm được cái chóa gì cho đời, có nhở?
khi đại-đồng văn-minh lấy ăn để sống, còn đông-lào xứ-sở lấy sống để ăn. đến mạng xã-hội suốt ngày chỉ khoe ăn khoe uống thì như nhời nguyền gần 4 nghìn năm trước, rằng cứ hục mặt vầu ăn thì thiên hạ đã lên sao-thủy sao-kim mất rồi.
cơ-khổ!

© 2018 Baron Trịnh
Nguồn hình ảnh: Sưu tầm trên Internet.

Thursday, March 8, 2018

Lảm nhảm mùng tám tháng ba


An-nam là xứ sở âm-tính. Đại bộ phận liền-ông xứ này có tư duy đái ngồi và xu hướng mua váy mà mặc.
Xứ sở này bị tác động nặng nề bởi chủ thuyết của Khổng Khâu. Thế nên liền-ông phần lớn đều mang phong-kiến-tính, họ luôn tự cho rằng họ phải là đại-trượng-phu, phải là trụ-cột gia đình.
Thế có nghĩa là những liền-ông âm-tính nó chả khác liền-bà cấp 1, còn liền-bà đích thực dĩ nhiên bị đẩy xuống thành liền-bà cấp 2.
Không phải là cay độc hay phỉ báng, mà thực tế là như thế.

Như tôi đã từng biên, liền-bà xứ sở này thuộc loại khổ nhất trên trái đất khi vớ phải những ông chồng âm-tính.
Họ luôn đầu tắt mặt tối với cuộc sống, nếu cơm lành canh ngọt con cái ngoan ngoãn còn đỡ, ngược lại thì tội vạ đều do liền-bà. Thậm chí ngay cả khi các liền-ông trụ-cột-gia-đình không kiếm tiền được để "xây nhà" thì trách nhiệm "xây nhà" lẫn "xây tổ ấm" đều được treo trên đôi vai gầy của liền-bà.