Hồi ức (#5): Lịch sử sẽ không quên

Mờ sáng, đang nồng giấc ngủ trong cái tiết lạnh sau Tết, bỗng tiếng trống, thanh la, kẻng gõ ầm ầm ồn ào, dân tình chạy túa ra đầu ngõ. Từ ủy ban, tiếng loa phóng thanh vang lên gấp gáp: “Đồng bào chú ý, chú ý. Theo công văn hỏa tốc vừa nhận được, quân xâm lược bành trướng Bắc Kinh đã nổ súng xâm lược nước ta. Đồng bào hãy chuẩn bị cho cuộc chiến đấu mới”.

Đồng bào quê tôi ngơ ngác, rồi túm tụm lại, lời ra lời vào. Mấy người chạy vào sân gọi bố tôi: “Ông giáo ông giáo, lôi cái đài ra mở kênh Hà Nội”. Hồi ấy vào các buổi tối, bố tôi thường nghe trộm chương trình "Đọc chuyện đêm khuya" trên kênh tiếng Việt của Tàu như Tây Du Ký, Tam Quốc hay Rừng thẳm tuyết dày.

Read More

Hồi ức (#6): Mừng quốc khánh

Thời bao cấp khó khăn về vật chất, nhưng lại rất giàu về tinh thần, đặc biệt là các ngày lễ tết.

Quê tôi có 2 dịp mà từ trẻ em đến cụ già, từ làng trên đến xóm dưới hân hoan hồ hởi đón nhận. Đó là dịp Tết nguyên đán và ngày quốc khánh (hay còn gọi là Tết độc lập). Đây là những ngày mà người dân được nghỉ ngơi, vui chơi, được ăn no nê và bữa ăn có thịt lợn. Đấy là nói chung chung như thế, chứ những nhà khá giả thì tháng được đôi lần ăn thịt cũng là chuyện thường, dù thời đó chả mấy ai dám khoe giàu.

Quê tôi thời đó, mừng quốc khánh to lắm.

Làng trên xóm dưới tưng bừng mổ lợn để chia cho bà con ăn lễ. Mỗi xóm là một đơn vị chia thịt. Tôi chả nhớ họ thịt bao nhiêu con lợn, vì nhà tôi không thuộc thành phần “gốc kách mệnh” như một tác phẩm nổi tiếng của vĩ nhân để được nhận thịt.

Lợn được ngả ra, người ta chia theo đầu hộ. Mỡ, thịt, xương, chân giò được chia đều lắm, cho dù có những thứ chỉ có một mẩu bé tý. Chuyện chia đều các phần thịt chả khác gì kỹ nghệ chia cỗ của thằng mõ làng trong truyện của cụ Ngô Tất Tố.

Read More

Hồi ức (#4): Đàn ông xây nhà

Tôi kể về chuyện bố tôi xây nhà, chuyện chả có gì đặc sắc, nhưng kể cho vui vậy.

Ngôi nhà gia đình tôi ở trước đó được ông nội xây từ 193x. Nhà mái ngói, tường gạch, sân gạch, 3 gian 1 buồng. Thời đó, cả xã chỉ có vài nhà như thế.

Bố tôi vẫn hay nói, đàn ông phải xây được cái nhà. Suốt thời kỳ bao cấp lẫn hậu bao cấp, giáo viên như bố mẹ tôi chả mấy dư dả. Lại một lũ lít nhít 5 chị em chúng tôi lớn lên, ăn học trong những thập niên 8x, 9x khiến gia cảnh khó khăn chồng chất. Và dĩ nhiên, mong muốn xây nhà chưa thực hiện được.

Mãi khi chị em chúng tôi công ăn việc làm và lập gia thất đầy đủ, bố tôi mới tích cóp tiền để xây nhà.

Read More

Chuyện thiên đàng (#1): Cắn chấy

Chấy (hay chí) là loài côn trùng sống ký sinh trên người và một số loài động vật. Thế hệ 9x trở về trước, có lẽ ai cũng biết và đã từng có chấy ở trên đầu.

Cũng không hiểu sao thời đó nhiều chấy đến như vậy. Bây giờ, chắc chấy chỉ còn có ở vùng sâu, vùng xa nơi điều kiện sống còn khó khăn. Có lẽ, do sử dụng các loại dầu gội đầu và tắm gội nhiều hơn nên không còn chấy nữa.

Ngày xưa, nhất là vào buổi trưa, các các bà/chị/em thường hay ngồi bới tóc bắt chấy cho nhau. Chấy thường di chuyển rất nhanh nên việc bắt chấy khá kỳ công. Ngoài ra, người ta còn tìm lấy trứng chấy.

Read More

Hồi ức (#3): Gái phố

1. Gái 7x đời gần giữa, dân phố Phòng xịn, mình hạc xương mai, điệu đà mọi nhẽ.

Gái thích thằng bạn cùng phòng KTX, thường sang chơi, thân tình lắm.

Cuối tuần, có thằng bạn ở Đông Anh ngoại thành Nội rủ cả bọn về nhà chơi, khoảng cách 20 ki-lô-mếch, đạp xe hơn tiếng rưỡi. Thằng bạn rủ gái đi cùng, cong đít đạp xe lên dốc.

Đến rặng bạch đàn dọc con mương ở giữa cánh đồng. Cả bọn dừng xe nghỉ ngơi lấy sức sau mấy phát gò lưng leo dốc mà mấy đứa con gái ngốc không chịu nhảy xuống đủn hộ xe.
Giữa đồng, có mấy con trâu đang gặm gốc rạ, trên lưng dăm chú cò trắng đang rỉa rận. Thấy động, đồng loạt vỗ cánh bay lên.
Gái nhìn thấy, reo lên: - Ối các anh ơi, con gì mà đẹp thế ạ? Bay như bướm mà trắng toàn thân.
Cả bọn, mồm há hốc, một thằng bảo: - Em chưa nhìn thấy con cò bao giờ à?
Gái giả nhời: - Úi, đây là con cò ạ, em có nghe cô giáo dạy trong sách, nhưng lần đầu tiên em nhìn thấy nó đấy ạ. 

Read More

Hồi ức (#2): Chuyên môn

Hồi tôi học cấp 3, thày chủ nhiệm tôi dạy toán.

Những năm đầu của thập niên 8x, thày cấp 3 cực oách, chứ không lìu tìu như bây giờ. Vợ chồng thày mới có một đứa con, là gái.

Nhà trường có dãy tập thể cho các thày cô xa nhà ở lại những hôm trái gió giở zời. Các thày hay rủ nhau ở lại uống rượu, món nhắm truyền thống là chuối xanh chấm mắm tôm, đôi lúc xa xỉ có thêm đĩa lạc rang cả vỏ.

Những lúc trà dư tửu hậu, các thày hay bàn chuyện con zai con gái. Cũng như đờn ông xứ Vịt thời đó, thày mong mỏi có được cậu con zai.

Trong trường có thày dạy sinh học, cũng trong hội rượu. Có lẽ, thày chủ nhiệm thổ lộ cái ước ao cao cả nên thày dạy sinh mới bày cách. Đại loại là phải tính ngày như này như này, phải làm như kia như kia thì sẽ có con zai. Thày bảo thày dạy sinh: Chắc không mày? Thày dạy sinh đáp: Sách nói chỉ có chuẩn, sai thế nào được.

Read More

Hồi ức (#1): Cơm khê - phần 1

Đời tôi, chuyện học hành luôn gặp trắc trở. Cứ thở dài mà bảo là cái số, nhưng xét cho cùng cũng tại cái nghèo và sự dại khờ.

Học cấp 3, nhà tôi nghèo lắm. Sau thời điểm đổi tiền và xóa bỏ bao cấp, lương giáo viên của bố mẹ tô không đủ mua lương thực. Bố tôi đánh liều xin mấy sào ruộng làm thêm để lấy thóc ăn, mặc dù nhà tôi chả ai biết làm ruộng.

Trước bao cấp, nhà tôi chả phải dạng có của ăn của để, nhưng sống khá phong lưu. Bố tôi độc đinh, tôi lại là con trai đầu nên được chiều lắm. Ba phiếu gạo người lớn và năm phiếu trẻ em giúp nhà tôi đủ ăn, cho dù vẫn phải kèm bo bo sắn lát. Đường sữa thịt thà không nhiều, nhưng tháng nào cũng có. Tháng ba ngày tám, tôi vẫn có bát cơm nguội chan nước cá khô kho vào buổi sáng, cho dù dân tình xung quanh chạy ăn từng bữa.

Thi thoảng, bố tôi mượn được cái xe 67 với khẩu súng hơi của bạn, về chở tôi đi bắn chim. Tôi hay mặc cái quần soóc và chơi mấy hòn bi ve của người bà con ở phố mua cho, lũ trẻ trong xóm mặc quần đùi vá và chơi bi đất nhìn tôi ghen tỵ lắm.

Read More